Wprowadzenie zrównoważonego rozwoju i zasad ESG (Environmental, Social, and Governance) staje się coraz bardziej istotne dla firm na całym świecie. W związku z nowymi regulacjami, takimi jak unijna Dyrektywa CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive). Firmy, zobowiązane do wdrażania tych zasad, zmieniają swoje podejście do przetargów i współpracy z podwykonawcami czy kontrahentami. Stawiają im coraz większe wymagania dotyczące odpowiedzialności środowiskowej czy społecznej. Przetargi organizowane przez duże korporacje w coraz większym stopniu skupiają się na zrównoważonym rozwoju i zasadach ESG. Dla MŚP oznacza to konieczność dostosowania się do nowych wymagań, takich jak liczenie śladu węglowego czy przestrzeganie standardów środowiskowych i społecznych.
Czym jest Dyrektywa CSRD i jak wpłynie na przetargi?
Dyrektywa CSRD, która wchodzi w życie etapami od 2024 roku, zobowiązuje duże firmy do raportowania swoich działań w zakresie zrównoważonego rozwoju, w tym wpływu na środowisko oraz kwestii społecznych i zarządczych. Oznacza to, że duże korporacje będą musiały dokładnie analizować i raportować wpływ całego swojego łańcucha wartości – w tym działań swoich partnerów biznesowych, takich jak małe i średnie przedsiębiorstwa.
Co to oznacza dla małych i średnich firm? Przede wszystkim, aby zachować swoją konkurencyjność w przetargach, będą musiały udowodnić, że również stosują zasady zrównoważonego rozwoju. W przeciwnym razie mogą stracić kontrakty na rzecz firm, które lepiej dostosują się do nowych wymagań.
Zrównoważony rozwój jako kluczowy element przetargów
Coraz więcej przetargów, szczególnie organizowanych przez duże międzynarodowe korporacje, zawiera szczegółowe wymagania dotyczące zrównoważonego rozwoju i ESG. Wymagania te mogą obejmować:
Liczenie śladu węglowego firmy i produktów. W ramach dążenia do neutralności klimatycznej, firmy uczestniczące w przetargach mogą być zobowiązane do dostarczania informacji o śladzie węglowym swoich produktów lub całej działalności.
Odpowiedzialne zarządzanie zasobami. Obejmuje to m.in. efektywne zarządzanie energią, minimalizację odpadów i stosowanie surowców pochodzących z recyklingu.
Standardy społeczne i zarządcze.Firmy mogą być oceniane pod kątem etycznego zarządzania pracownikami, równości płci czy przestrzegania praw człowieka w łańcuchu dostaw.
Certyfikaty zrównoważonego rozwoju.W wielu przypadkach firmy muszą przedstawić konkretne certyfikaty potwierdzające ich działania na rzecz zrównoważonego rozwoju, np. ISO 14001 (zarządzanie środowiskowe).Jak małe i średnie przedsiębiorstwa mogą się przygotować na nowe wymagania?
Wprowadzenie zasad zrównoważonego rozwoju może wydawać się skomplikowane i kosztowne dla mniejszych firm. Jednak istnieje wiele sposobów, by zacząć działać już teraz i dostosować się do oczekiwań dużych kontrahentów. Oto kilka kroków, które mogą pomóc małym i średnim spełnić wymagania związane z ESG:
Pomiar śladu węglowego. Nawet małe firmy mogą zacząć od prostych narzędzi do pomiaru swojego śladu węglowego. W tym celu można skorzystać m.in. z kalkulatorów śladu węglowego. Są one dostępne w wersjach zarówno płatnych jak i bezpłatnych. Jest też możliwość, że firma, która wymaga policzenia tego od Ciebie ma swoje dedykowane narzędzie i udostępnia je swoim kontrahentom. Im wcześniej firma zacznie monitorować swoje emisje, tym łatwiej będzie jej spełniać przyszłe wymagania przetargowe.
Wdrażanie standardów zarządzania środowiskowego. Uzyskanie certyfikatu ISO 14001 może być cennym atutem w przetargach. Certyfikaty te świadczą o odpowiedzialnym podejściu do zarządzania środowiskowego i mogą stanowić kluczowy element w ocenie ofert przez duże firmy.
Zaangażowanie pracowników i pracowniczek w zrównoważony rozwój.Wdrożenie zasad ESG to nie tylko inwestycja w technologie, ale także w ludzi. Odpowiedzialne zarządzanie pracownikami, dbanie o ich rozwój zawodowy oraz przestrzeganie etyki pracy to aspekty, które zyskują na znaczeniu w przetargach.
Transparentność w raportowaniu.Warto przygotować się na to, że duże firmy mogą wymagać raportów dotyczących działań w zakresie ESG. Prowadzenie wewnętrznych audytów i regularne raportowanie to krok w stronę większej przejrzystości, a to może być docenione przez kontrahentów. Dodatkowo małe i średnie przedsiębiorstwa od 2027 roku będą zobowiązane do raportowania swoich działań już za rok 2026. Warto wziąć czas na rozbieg.O wprowadzaniu ESG i zrównoważonego rozwoju w MŚP możesz przeczytać w naszym artykule https://legalden.pl/zrownowazony-rozwoj-i-esg-w-malych-i-srednich-przedsiebiorstwach-czy-to-sie-oplaca/
Dlaczego wprowadzenie ESG pomaga utrzymać dużych kontrahentów?
Zrównoważony rozwój i ESG stają się standardem w biznesie globalnym. Duże korporacje, często z kapitałem zagranicznym, są coraz mocniej zainteresowane współpracą z firmami, które nie tylko oferują konkurencyjne ceny, ale również działają odpowiedzialnie. Współpraca z partnerami spełniającymi wymogi ESG jest dla nich sposobem na minimalizację ryzyka reputacyjnego oraz zgodność z regulacjami prawnymi.
Nowy rok wkracza do wielu firm UE z mocnym naciskiem na kwestie zrównoważonego rozwoju. Mowa tutaj o tych największych spółkach, które do tej pory obowiązek raportowania ESG wypełniały zgodnie z dyrektywą NFRD (Non-Financial Reporting Directive). To właśnie one będą pierwszymi, które w przyszłym roku opublikują pierwsze raporty ESG zgodnie z nową Dyrektywą CSRD w sprawie sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju.
Rok 2024 jest dla tych firm bardzo ważny, ponieważ już od tego roku muszą gromadzić dane, na podstawie których będą mogły zaraportować wszystkim swoim interesariuszom kwestie ESG zgodnie z nowymi wytycznymi. W tym roku objętych dyrektywą jest tylko 150 firm w Polsce (12 tysięcy w UE), ale docelowo do 2029 podlegały będą pod nią bezpośrednio wszystkie spółki rynku regulowanego UE.
Zapraszamy do lektury artykułu opisującego w pigułce główne założenia i wymogi dyrektywy CSRD, ze wskazaniem kto i jak powinien się do niego przygotować.
Czego dotyczy Dyrektywa?
Opublikowana w grudniu 2022 r. Dyrektywa CSRD (ang. Corporate Sustainability Reporting Directive) stanowi jeden z narzędzi UE w ramach Europejskiego Zielonego Ładu CSRD i ma na celu poprawę sprawozdawczości i przejrzystości w zakresie zrównoważonego rozwoju poprzez zobowiązanie przedsiębiorstw do stosowania wspólnych standardów raportowania ESG. Ma to na celu ułatwić inwestorom, organizacjom społeczeństwa obywatelskiego, konsumentom i innym zainteresowanym stronom ocenę wyników przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju. Dyrektywa wymaga, aby podmioty ujawniały informacje na temat zagrożeń i szans dla swojej działalności wynikających z kwestii społecznych i środowiskowych oraz na temat wpływu ich działalności na ludzi i środowisko.
Rozporządzenie to zastępuje dotychczas obowiązującą Dyrektywę NFRD, pod którą do tej pory podlegały największe spółki interesu publicznego (zatrudniające powyżej 500 pracowników), jednak jest od niej bardziej ambitne i szczegółowe, a informacje w raporcie będą musiały być publicznie ujawniane przez przedsiębiorstwa.
Kogo obejmuje?
Szacuje się, że docelowo ponad 3,5 tysiąca spółek w Polsce będzie musiało spełnić wymogi Dyrektywy CSRD, zatem kto dokładnie:
Wszystkie spółki notowane na rynku regulowanym w UE, w tym MŚP (z wyjątkiem mikroprzedsiębiorstw)
Wszystkie duże spółki, jeśli spełniają dwa z trzech poniższych kryteriów (zgodnie z dyrektywą 2013/34/UE w sprawie rachunkowości):
ponad 250 pracowników
obrót netto przekraczający 40 mln EUR
bilans przekraczający 20 mln EUR
Firmy spoza UE działające w UE i spełniające następujące kryteria:
obrót netto wygenerowany w UE przekraczający 150 mln EUR i spółka zależna w UE objęta zakresem CSRD, lub
obrót netto wygenerowany w UE przekraczający 150 mln EUR i oddział w UE z rocznym obrotem netto przekraczającym 40 mln EUR.Spółki zależne będą zwolnione z obowiązku publikowania sprawozdań o zrównoważonym rozwoju, jeśli zostały uwzględnione w skonsolidowanym sprawozdaniu zarządu spółki dominującej, który został przygotowany zgodnie z wymogami CSRD, lub w skonsolidowanym sprawozdaniu o zrównoważonym rozwoju spółki dominującej z państwa trzeciego przygotowanym zgodnie z ESRS, lub innym standardem uznanym za równoważny.
Zwolnieniem tym nie są objęte duże spółki giełdowe.
Jakie informacje i jak będą raportowane? Standard raportowania (ESRS)
Zgodnie z przepisami CSRD, wszystkie spółki podlegające CSRD są zobowiązane do raportowania szeregu wskaźników ESG zgodnie z wykorzystaniem wspólnych standardów określonych jako europejskie standardy sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju (w skrócie ESRS – ang. European Sustainability Reporting Standards) opracowywane przez Europejską Grupę Doradczą ds. Sprawozdawczości Finansowej (EFRAG). Standardy te będą przyjmowane jako akty delegowane uzupełniające CSRD. W swoich raportach firmy będą ujawniać trzy poziomy wskaźników: niezależne od sektora, specyficzne dla sektora oraz specyficzne dla danego podmiotu.
W dniu 31 lipca 2023 r. Komisja Europejska opublikowała pierwszy zbiór standardów zawierający 12 standardów niezależnych od sektora, obejmujące standardy przekrojowe i tematyczne: środowiskowe (E), społeczne (S) i dotyczące ładu korporacyjnego (G). Łącznie zawierają one 84 wymagań ujawnień, zarówno ilościowych, jak i jakościowych.
Zgodnie z CSRD w kolejnych etapach zostaną wydane ESRS dla określonych grup podmiotów:
uproszczone standardy dla notowanych MŚP,
standardy dla jednostek spoza UE
standardy sektorowe dla przedsiębiorstw (np. z sektora górnictwa).ESRS zostały zaprojektowane z uwzględnieniem europejskiego prawa, inicjatyw w obszarze zrównoważonego rozwoju, jak Taksonomia UE, SFDR, proponowaną dyrektywę CSDDD, a także inicjatywy w zakresie sprawozdawczości dotyczącej zrównoważonego rozwoju, takie jak ISSB, TCFD i GRI, co ma zapewnić interoperacyjność standardów.
Standardy ESRS zostały zbudowane zgodnie ze wspólnym podejściem do raportowania kwestii zrównoważonego rozwoju. Raportowanie to oparte zostało ono na 4 głównych filarach:
Ład korporacyjny – jak kwestie zrównoważonego rozwoju uwzględnione są w procesach podejmowania decyzji biznesowych przez firmę.
Strategia – jak możliwości i ryzyka związane ze zrównoważonym rozwojem uwzględnione są w strategii firmy.
Zarządzanie wpływem, ryzykiem i szansami – identyfikacja przez firmę istotnych obszarów wpływu, ryzyka, i szans związanych ze zrównoważonym rozwojem oraz sposób, w jaki firma nimi zarządza.
Wskaźniki i cele – informacje ilościowe i jakościowe szczegółowo opisane w każdy ESRS, za pomocą których firma mierzy i śledzi postępy realizacji określonych celów.Kluczowe zasady ujawniania zgodnie z ESRS
CSRD wprowadza zupełnie nowy sposób myślenia o raportowaniu zrównoważonego rozwoju, ale również podejście do niego jako całości. W związku z powyższym pojawiły się kluczowe zasady, według których firmy będą dokonywać ujawnień.
Przede wszystkim organizacja musi zrozumieć wszelkie znaczące (istotne) jej oddziaływania na środowisko i społeczeństwo aby nimi zarządzała. Dlatego jest ona zobowiązana przeanalizować i ujawnić wszelkie istotne oddziaływania, ryzyka i możliwości.
Żeby organizacja mogła dokonać ujawnień powyższych kwestii, kluczowa jest tzw. ocena istotności. Pomaga określić, które informacje są użyteczne z punktu widzenia podejmowania decyzji. W kontekście ujawniania informacji na temat zrównoważonego rozwoju, istotność można podzielić na: istotność finansową i istotność wpływu.
Istotność finansowa („z zewnątrz”) odnosi się do rzeczywistego i potencjalnego ryzyka i możliwości związanych z ESG, które mogą mieć istotny wpływ na sytuację finansową spółki i jej wyniki operacyjne.
Istotność wpływu („od wewnątrz”) odnosi się do rzeczywistego i potencjalnego negatywnego wpływu bezpośredniej działalności spółki lub jej pośredniej działalności poprzez jej łańcuch wartości na środowisko i społeczeństwo.Biorąc pod uwagę te dwa rodzaje wpływów, Dyrektywa wprowadziła kolejny bardzo ważne pojęcie, jakim jest podwójna istotność. Podwójna istotność stanowi połączenie istotności finansowej i istotności wpływu. Dany temat ESG uważa się za istotny z perspektywy podwójnej istotności, jeśli spełnia istotność wpływu, lub istotność finansową, lub obie.
Podwójna istotność to nowy sposób podejścia do zrównoważonego rozwoju. Oznacza to, że firmy powinny rozważyć, w jaki sposób ich działania wpływają na świat zewnętrzny i jak świat zewnętrzny może również wpływać na nie. W ten sposób firmy mogą tworzyć skuteczniejsze strategie zrównoważonego rozwoju, które uwzględniają ich własny wpływ, a także większe istniejące zagrożenia i możliwości.
Drugim ważnym wymogiem standardów jest obowiązek wdrożenia należytej staranności w firmie. Należyta staranność to proces polegający na identyfikacji faktycznych lub potencjalnych negatywnych skutków w zakresie praw człowieka i środowiska wynikających z własnej działalności przedsiębiorstwa lub z jego łańcucha wartości. Opisuje on, jak przedsiębiorstwo zapobiega i likwiduje skutki, a także ustanowienia procedury umożliwiające składanie skarg w tym obszarze. ESRS nie nakłada konkretnych wymogów co do przeprowadzenia tego procesu.
Trzecią kluczową zmianą w podejściu do raportowania czynników zrównoważonego rozwoju jest uwzględnienie całego łańcucha wartości firmy w ocenie istotnego wpływu, ryzyka i możliwości. Zatem firma raportujące poza ujawnieniem swojego bezpośredniego wpływu na ESG musi uwzględnić wpływ pośredni, czyli wynikający z poprzedzających i następujących etapów łańcucha wartości. Poprzedzające etapy łańcucha wartości obejmują działania, zasoby i relacje, z których firma korzysta i na których polega w tworzeniu swoich produktów lub usług (np. dostawcy). Następcze etapy łańcucha wartości obejmują działania i podmioty, na których firma polega lub z którymi wchodzi w interakcje, dostarczając swoje produkty lub usługi (np. dystrybutorzy, klienci).
Uwzględnienie wpływu swojego łańcucha wartości w raporcie wymaga zbierania szeregu danych. Jest to jeden z największych wyzwań raportowania i każdy specjalista od ESG wie, że zapewnienie dobrej jakości spójnych danych od ogromnej liczby różnych kontrahentów na całym świecie, których w przypadku niektórych firm mogą być setki czy tysiące, to największe wyzwanie dla raportującej firmy. Czas i koszt gromadzenia danych to następne wyznawanie, jakie mają firmy objęte raportowaniem CSRD. Dlatego warto pomyśleć o automatyzacji tego procesu oraz wdrożeniu narzędzi, które zapewnią łatwy, szybki i spójny proces zbierania danych od swoich partnerów, np. z wykorzystaniem Synesgy, czyli globalnej platformy do zbierania najwyższej jakości danych bezpośrednio od każdego kontrahenta, niezależnie w jakiej działa branży, jakiej jest wielkości oraz w jakim kraju prowadzi biznes. Jest to usługa, która zapewni firmie objętej legislacją CSRD szybki i prosty oraz spójny mechanizm zbierania danych o wpływie, jaki mają jej kontrahenci na zrównoważony rozwój, a tym samy pozwoli w przejrzysty sposób zarządzać wpływem swojego łańcucha wartości na środowisko i społeczeństwo.
Gdzie raportować?
CSRD będzie musiało zostać ujęte w raporcie zarządu – zamiast w oddzielnym raporcie dotyczącym zrównoważonego rozwoju. Dlatego też informacje finansowe i dotyczące zrównoważonego rozwoju zostaną ujawnione w tym samym czasie. Raporty muszą być przygotowane w formacie cyfrowym (XHTML), a odrębna sekcja nt. zrównoważonego rozwoju oznakowana będzie w formacie in-line XBRL, tak aby docelowo można je było udostępnić w przyszłej bazie danych europejskiego pojedynczego punktu dostępu (ESAP).
Kto ponosi odpowiedzialność za raport?
Dyrektywa CSRD stawia raport niefinansowy na równi z ujawnieniami finansowymi. Taki raport będzie podlegał obowiązkowemu audytowi, a podanie nieprawdziwych informacji będzie podlegało odpowiedzialności karnej i finansowej – również dla członków zarządu.
Jestem MŚP nienotowanym na rynkach regulowanych, czy to oznacza, że raportowanie kwestii ESG mnie nie dotyczy?
Tak naprawdę wpływ CSRD będzie wykraczał poza przedsiębiorstwa objęte zakresem Dyrektywy, w tym obejmie pośrednio całe MŚP i mikro. Wynika to z tego, że przedsiębiorstwa nieobjęte Dyrektywą mogą zostać zobligowane do dostarczenia odpowiednich informacji, jeżeli stanowi ono część łańcucha wartości przedsiębiorstwa objętego zakresem Dyrektywy. Ponadto uwzględnianie zagrożeń i możliwości związanych z klimatem, odpowiedzialnością społeczną i ładem korporacyjnym w myśleniu strategicznym każdej firmy ma szereg zalet i korzyści biznesowych. Już dziś jest oczywiste, że wpływ CSRD będzie prawdopodobnie dalekosiężny, a wyzwania i szanse, jakie stwarza, są czymś, co powinny już teraz rozważyć wszystkie firmy niezależnie od wielkości, czy branży. Dlatego tak ważnym jest, aby rozpocząć swoją podróż do ESG, dokonując dobrowolnej samooceny swojej firmy. Jednak, aby mieć pewność, że dokonujemy oceny ESG zgodnie ze standardem opisanym w Dyrektywie najlepiej skorzystać z gotowych narzędzi dostosowanych do wielkości firmy, jaki i branży, takim narzędziem jest Synesgy.
Nie daj się zaskoczyć pytaniami od kontrahentów o wskaźniki ESG, zdobądź przewagę w procesach przetargowych, buduj reputację wśród swoich klientów i zyskaj kolejną przewagę konkurencyjną swoje firmy. Dokonaj samooceny z Synesgy, uzyskaj score ESG, certyfikat i plan naprawczy. Wdrażaj do swojego modelu biznesowego praktyki ESG, aby rozwijać się i działać przyszłościowo.
Ustawa wdrażająca CSRD i dyrektywę delegowaną ws. progów opublikowana w Dzienniku Ustaw
18.12.2024
Ustawa z 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o rachunkowości, ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1863)(link otwiera nowe okno w innym serwisie) wprowadza obowiązek sporządzania sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju przez określoną grupę przedsiębiorstw i poddania jej atestacji przez biegłych rewidentów.
Ustawa dokonuje wdrożenia dyrektywy w sprawie sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (CSRD – Corporate Sustainability Reporting Directive).
Ustawa w ślad za dyrektywą delegowaną UE podnosi również kryteria wielkości przedsiębiorstw mikro i małych. Spowoduje to, że więcej jednostek będzie mogło skorzystać z uproszczeń w zakresie rachunkowości.
Poniżej przedstawiamy informacje o szczegółach rozwiązań, zwłaszcza wchodzących w życie w pierwszej kolejności:
Pierwsza sprawozdawczość zrównoważonego rozwoju
Zgodnie z art. 14 ust. 5 ww. ustawy zmieniającej po raz pierwszy nowe przepisy mają zastosowanie do sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju lub sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju grupy kapitałowej sporządzanej w 2025 za rok obrotowy 2024:
– w przypadku jednostek, które dotychczas były zobowiązane sporządzać oświadczenie na temat informacji niefinansowych, tj.:
jednostek, o których mowa w art. 49b ust. 1 ustawy o rachunkowości (w brzmieniu przed nowelizacją wprowadzoną przez ww. ustawę zmieniającą), czyli obecnie raportujących największych jednostek zainteresowania publicznego (JZP, np. emitenci, banki, zakłady ubezpieczeń),
jednostek dominujących, o których mowa w art. 55 ust. 2b ustawy o rachunkowości (w brzmieniu przed nowelizacją wprowadzoną przez ww. ustawę zmieniającą), czyli obecnie raportujących JZP na czele największych grup kapitałowych,przy czym należy podkreślić, że wskazane w tych przepisach suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego i przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy zostały odpowiednio podwyższone na:
- 110 000 000 zł i 220 000 000 zł – dla JZP oraz JZP na czele największych grup kapitałowych – po dokonaniu wyłączeń konsolidacyjnych (łączne dane jednostki dominującej oraz wszystkich jednostek zależnych każdego szczebla),
- 132 000 000 zł i 264 000 000 zł – dla JZP na czele największych grup kapitałowych – przed dokonaniem wyłączeń konsolidacyjnych (łączne dane jednostki dominującej oraz wszystkich jednostek zależnych każdego szczebla).
Umowa o atestację sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju za rok obrotowy, który rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2025 r.
Ustawa przewiduje ułatwienia w zakresie zawarcia umowy o atestację sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju za rok obrotowy, który rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2025 r. Przepisy przejściowe umożliwiają:
- przed dniem wejścia w życie ustawy tj. przed 1 stycznia 2025 r. zawarcie umowy z każdą firmą audytorską bez konieczności stosowania szczególnej procedury wyboru, pod warunkiem, że wyboru tego nie dokonał kierownik jednostki,
- po dniu wejścia w życie ustawy zawarcie umowy z firmą audytorską wybraną do badania sprawozdania finansowego, bez konieczności przeprowadzania dodatkowych procedur wyboru.
Zmiany dotyczące ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym w zakresie atestacji sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju
Ustawa określa zasady:
- przeprowadzania atestacji sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju przez biegłego rewidenta,
- sporządzania sprawozdania z atestacji sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju,
- zachowania niezależności biegłych rewidentów i firm audytorskich,
- nabywania uprawnień do przeprowadzania atestacji sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju.
Ustawa przewiduje, że:
- nadzór publiczny nad wykonywaniem zawodu biegłego rewidenta oraz działalnością firm audytorskich w zakresie atestacji sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju sprawuje Polska Agencja Nadzoru Audytowego,
- Krajowa Rada Biegłych Rewidentów (KRBR) będzie właściwa do wpisu do rejestru biegłych rewidentów informacji o uprawnieniu biegłego rewidenta do przeprowadzania atestacji sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju.
Przepisy przejściowe dotyczące nabycia uprawnień do atestacji sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju
Ustawa przewiduje szczegółowe przepisy przejściowe regulujące nabycie uprawnień do przeprowadzania atestacji sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju:
- co do zasady biegli rewidenci wpisani do rejestru nabędą uprawnienia do atestacji sprawozdawczości zrównoważonego,
- będą oni jednak zobowiązani do odbycia szkolenia w zakresie sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju w ramach obligatoryjnego doskonalenia zawodowego (co powinno nastąpić najpóźniej do końca 2026 r.).
Czytelne zdefiniowanie jednostek mikro i jednostek małych w ustawie o rachunkowości
Nowe przepisy bardziej czytelnie definiują jednostki mikro i jednostki małe oraz warunki uzyskiwania i utraty statusu takich jednostek w celu korzystania z uproszczeń sprawozdawczych i ewidencyjnych.
Jednostkę mikro i jednostkę małą określają jedynie wielkości progowe, tj. przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów, suma aktywów bilansu oraz średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty.
Nowe progi dotyczące uproszczeń sprawozdawczych i ewidencyjnych
Podwyższenie progów spowodowało, że większa liczba jednostek może skorzystać z dotychczasowych uproszczeń sprawozdawczych i ewidencyjnych. Uproszczenia te dotyczą jednostek, które w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy nie przekroczyły co najmniej dwóch z następujących trzech wielkości (w przypadku jednostki rozpoczynającej działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą brany będzie pod uwagę rok obrotowy, w którym rozpoczęła ona działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą):
Nowy próg obowiązujący do prowadzenia ksiąg rachunkowych
Podwyższono limit przychodów netto ze sprzedaży obligujących do prowadzenia ksiąg rachunkowych o 25% – po zmianie wynosi on 2 500 000 euro.
Uwaga! W ramach ujednolicenia pojęcia przychodów netto ze sprzedaży stosowanego w ustawie usunięto kategorię przychodów z operacji finansowych. Obecnie limit ten wyznaczają przychody netto ze sprzedaży ze sprzedaży towarów i produktów.
Nowy próg ma zastosowanie po raz pierwszy do roku obrotowego rozpoczynającego się po dniu 31 grudnia 2024 r., przy czym na potrzeby ustalenia spełnienia warunku określonego w tych przepisach uwzględnia się przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 30a ustawy o rachunkowości osiągnięte w poprzednim roku obrotowym rozpoczynającym się po dniu 31 grudnia 2023 r.
Ujednolicenie zakresu pojęcia przychodów netto ze sprzedaży
Wprowadzenie pojęcia przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów do słowniczka ustawy – art. 3 ust. 1 pkt 30a.
W przypadku jednostek innych niż określone w lit. b–e w ww. pkt 30a ustawy o rachunkowości (niektóre jednostki sektora finansowego, a także stosujące MSSF albo inne ramy sprawozdawczości finansowej) przez przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów rozumie się przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów, z uwzględnieniem dotacji, opustów, rabatów i innych zwiększeń lub zmniejszeń, bez podatku od towarów i usług oraz innych podatków bezpośrednio związanych z obrotem.
Nastąpiło ujednolicenie zakresu pojęcia przychodów netto ze sprzedaży dla różnych celów, tj. dla obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych, w kryteriach korzystania z uproszczeń ewidencyjnych i sprawozdawczych, w kryteriach progów do badania oraz dla celów prezentacyjnych (odpowiednie usunięcie z poszczególnych przepisów kategorii materiałów i przychodów z operacji finansowych).
Inne zmiany w ustawie o rachunkowości
Zgodnie z nowelizacją nastąpiło jednoznaczne wskazanie, że jednostki mikro i jednostki małe nie są objęte obowiązkiem sporządzania zestawienia zmian w kapitale oraz rachunku przepływów pieniężnych (w miejsce dotychczasowego obowiązku sporządzania tych dokumentów z jednoczesną możliwością zwolnienia z ich sporządzania).
Podwyższenie o 25% progów dotyczących zwolnienia z obowiązku sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
Usunięcie pozycji G w rachunku zysków i strat w załączniku nr 4, jako konsekwencja usunięcia przepisu art. 47 ust. 3a ustawy. Jednostki mikro nie będą już ustalać różnicy pomiędzy przychodami a kosztami, która po zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego – zwiększała odpowiednio przychody lub koszty w następnym roku obrotowym (różnica dodatnia mogła być zaliczona na zwiększenie kapitału (funduszu) podstawowego).